Derleme
BibTex RIS Kaynak Göster

Corylus türlerinin peyzaj tasarım çalışmalarında kullanılabilirliği

Yıl 2019, Cilt: 8 Sayı: Özel Sayı, 145 - 156, 31.12.2019
https://doi.org/10.29278/azd.638966

Öz

Bitkisel
tasarım, mekan tasarımına doğal materyallerin eklenmesini sağladığı için peyzaj
tasarımının önemli aşamalarından birisidir. Bitkisel tasarım kadar, kullanılan
bitki türleri de bu aşamada önem arz eder. Bitki türlerinin seçiminde,
bitkilerin tasarıma katacağı estetik ve fonksiyonel katkılar önemli bir paya
sahiptir. Bunun yanısıra, bitkilerin ekolojik istekleri ve adaptasyonları da
bitki seçimi ve kullanım kararını etkiler. Böylece, bölgesine göre değişen son
derece kısıtlı alternatifler bitkisel tasarımı şekillendirmektedir. Bu şartlar
altında bölgenin doğal vejetasyonunda yer alan bitki türleri avantaj sağlar.
Aynı zamanda doğal vejetasyonda yer alan türlerin aynı cinsten kardeş
bireylerinin de adaptasyon ihtimallerinin yüksek oluşu alternatifleri
artırmaktadır. Bu nedenle doğal vejetasyonda yer alan türlerin tercihi
tasarımcılar için önemli bir artıdır. Bu durum bölgenin doğal bitki varlığının
korunması ve kültürel kullanıma kazandırılması için de fırsat oluşturur.
Çalışmada, Karadeniz Bölgesi’nin hakim bitki varlıklarından ve temel ekonomik
ürününden Corylus cinsi konu
alınmıştır. Corylus cinsi farklı tür
ve varyetelerinden oluşan bireylerinden özellikle fonskyionel ve estetik
özellikleri ile ön plana çıkan bireylerinin peyzaj tasarımlarında kullanılması
için farkındalığın artırılması çalışmanın temel amacıdır. Aynı zamanda bu
bitkinin kentsel alan ve yaşam alanlarında kullanılması yenilebilir peyzaj
olgusunu desteklemek açısından da değerlidir. Bu amaç doğrultusunda, literatür
taraması ile Corylus tür ve
varyetelerinden oluşan 5 türe ait 16 varyete incelenmiştir. Özellikle yaprak
renkleri, formları ve ekolojik istekleri göz önüne alındığında kentsel ve
kırsal peyzaj çalışmalarında fındık bitikisinin alternatif bir süs bitkisi
olarak kullanılableceği söylenebilir.

Kaynakça

  • URL,2019aa. Corylus maxima ‘Purpurea’. (Web sayfası: https://www.deelish.ie/product/corylus-maxima-purpurea/), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019ab. Corylus maxima Purpurea. (Web sayfası: https://www.ornamental-trees.co.uk/images/corylus-maxima-purpurea-p961-3793_medium.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019ac. Corylus maxima Purpurea. (Web sayfası: https://futureforests.ie/products/filbert-purple-filbert), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019ad. Corylus maxima Artropurpurea. (Web sayfası: http://rasadnikvasic.rs/wp-content/uploads/2016/03/Corylus-maximaArtropurpurea.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019ae. Corylus avellana Aurea. (Web sayfası: https://cdn.shopify.com/s/files/1/1402/5897/products/Corylus_avellana_Aurea_01x_800x.jpg?v=1538220033), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019af. Corylus Aurea. (Web sayfası: https://www.letsgoplanting.co.uk/wp-content/uploads/CorylusAurea1-600x600.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019ag. Corylus avellana Aurea. (Web sayfası: http://media.growsonyou.com/photos/photo/image/6877/main/Corylus_avellana_Aurea_.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019ah. Hazel Red majestic. (Web sayfası: https://www.hopesgrovenurseries.co.uk/wp-content/uploads/2018/02/hazel-red-majestic-500x495.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019aı. Corylus avellana Red Majestic. (Web sayfası: http://plants.skh.com/Content/Images/Photos/J214-04.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019ai. Corylus avellana Red Majestic. (Web sayfası: https://www.mailordertrees.co.uk/products/corylus-red-majestic-corkscrew-hazel), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019aj. Corylus avellana 'Contorta'. (Web sayfası: https://emeraldplants.co.uk/media/CORYLUSCONTORTA.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019ak. Corylus avellana 'Contorta'. (Web sayfası: https://www.jacksonsnurseries.co.uk/images/detailed/2/Corylus_avellana_Contorta3.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019al. Corylus avellana. (Web sayfası: https://www.ornamental-trees.co.uk/), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019am. Corylus avellana Contorta Red Majestic. (Web sayfası: https://d6p0gevo8s9lm.cloudfront.net/media/catalog/product/cache/1/image/9df78eab33525d08d6e5fb8d27136e95/c/o/corylus-red-majestic-foliage-shrub1000x1000.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019an. Corylus avellana Contorta Red Majestic. (Web sayfası: https://cdn.manomano.com/1-pianta-di-corylus-avellana-contorta-red-majestic-in-vaso-19cm-nocciolo-contorto-P-1042652-3902447_1.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019ao. Corylus avellana Contorta Red Majestic. (Web sayfası: https://sites.google.com/a/progressiveplants.com/home/_/rsrc/1470263432002/shrubs/coavcrm/DETA-519.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019aö. Corylus avellana Contorta Red Majestic. (Web sayfası: http://www.winkelmolen.com/u/product/Corylus-avellana-Red-Majestic-3.png), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019ap. Corylus avellana Purple Umbrella. (Web sayfası: http://szmit.pl/images/nasze_odmiany/max/03_umbrella_02.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019ar. Corylus avellana Purple Umbrella. (Web sayfası: https://cdn.shopify.com/s/files/1/1402/5897/products/Corylus_avellana_Purple_Umbrella_01x_800x.jpg?v=1542003947), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019as. Corylus avellana Purple Umbrella. (Web sayfası: https://www.sad-24.ru/files/tovar/2_1533894136.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019aş. Corylus. (Web sayfası: https://landscapeplants.oregonstate.edu/species), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019at. Corylus avellana 'Red Dragon'. (Web sayfası: https://cdn.shopify.com/s/files/1/2602/3376/products/Corylus_avellana_Red_Dragon_2_800x.jpg?v=1545082685), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019au. Corylus avellana. (Web sayfası: https://www.bluebellnursery.com/jolisearch?s=corylus), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019aü. Corylus avellana Pendula. (Web sayfası: https://www.botanicaplantnursery.co.uk/user/products/large/Corylus%20avellana%20Pendula.JPG), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019av. Corylus colurna. (Web sayfası: https://cdn.shopify.com/s/files/1/1402/5897/products/Corylus_colurna_03_d5295254-9116-4b22-a38a-350824434e99_800x.jpg?v=1551022907), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019ay. Corylus colurna. (Web sayfası: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/65/TurkHazel.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019az. Corylus colurna. (Web sayfası: https://cdn.canr.udel.edu/wp-content/uploads/sites/16/2018/02/12024559/Corylus-colurna.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019ba. Corylus. (Web sayfası: https://www.vdberk.com/), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019bc. Corylus colurna Terra Red. (Web sayfası: https://www.ebben.nl/files/treeEbb/images/852x480/corylus-colurna-te-terra-red-leaves-1.), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019bd. Corylus colurna Terra Red. (Web sayfası: https://www.matelma.com/img/tuinadvies/uploads/1398099599-130729.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019be. Corylus colurna Terra Red. (Web sayfası: https://i.pinimg.com/originals/23/d0/d6/23d0d65af45c38af0181ec6495d88176.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019bf. Corylus avellana Fusco Rubra. (Web sayfası: http://garden.virtualindustry.org/wp-content/uploads/2008/10/corylusavellanafuscorubra.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019bg. Corylus avellana Fusco Rubra. (Web sayfası: https://www.blackmoor.co.uk/images/images_big/RedFilbertsq.JPG), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019bh. Corylus avellana Fusco Rubra. (Web sayfası: https://previews.agefotostock.com/previewimage/medibigoff/6dd6b9d67327ec4a08607b771312376a/gwg-tre12054.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019bı. Corylus fargesii. (Web sayfası: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/36/Corylus_fargesii%2C_Arnold_Arboretum_-_IMG_6165.JPG), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019bi. Corylus fargesii. (Web sayfası: https://www.hmiadvantage.com/wp-content/uploads/2017/07/corylus-fargesii-g-tree-morris.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019bj. Corylus fargesii. (Web sayfası: https://www.forestfarm.com/media/catalog/product/cache/1/image/600x600/9df78eab33525d08d6e5fb8d27136e95/C/O/COFA074image_14.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019bk. Corylus fargesii. (Web sayfası: https://www.scottarboretum.org/wp-content/uploads/2019/02/Corylus-fargesii-JTB-1.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL, 2019bl. Corylus. (Web sayfası: https://www.vdberk.com.tr/agaclar/), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019bm. Atatürk Arboretumu Ağaç ve Çalıları. (Web sayfası: http://web.archive.org/web/20160214162951/http://www.orman.istanbul.edu.tr/arborkitap/Corylus%20maxima%20Mill.%3A%20Lambert%20F%C4%B1nd%C4%B1%C4%9F%C4%B1), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019bn. (Web sayfası: https://futureforests.ie/products/corylus-avellana-aurea), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019bo. Corylus avellana Aurea. (Web sayfası: https://www.burncoose.co.uk/site/plants.cfm?pl_id=1344), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019bö. Corylus avellana Purple Umbrella. (Web sayfası: http://www.e-katalogroslin.pl/plants/9167,leszczyna-pospolita-purple-umbrella-jm-251_corylus-avellana-purple-umbrella-jm-251), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019bp. Corylus avellana. (Web sayfası: https://futureforests.ie/), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019br. Corylus Avellana Atropurpurea. (Web sayfası: https://www.jardins-du-monde.be/en/fruit-trees/85-purple-hazel-tree.html), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019bs. (Web sayfası: https://worldplants.ca/display0.php?id=355), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019bş. Corylus avellana Pendula. (Web sayfası: http://catalogoweb.impiante.it/alberiafogliacaduca_corylaceae_corylus_avellana_pendula.html?lang=ING), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019bt. Corylus avellana Pendula. (Web sayfası: https://www.starkl-pflanzeninfothek.at/de-at/pflanzen/4647/corylus-avellana-pendula-), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019bu. Corylus avellana Fusco Rubra. (Web sayfası: https://selectree.calpoly.edu/tree-detail/corylus-avellana-fusco-rubra), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019bü. Corylus avellana Fusco Rubra. (Web sayfası: https://www.rhs.org.uk/Plants/68800/Corylus-avellana-Fuscorubra-(F)/Details), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019bv. Corylus avellana Purpurea. (Web sayfası: http://www.pistoiaflor.it/corylus_avellana_purpurea.html?lang=ING), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL,2019by. Corylus heterophylla. (Web sayfası: http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200006214), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • URL, 2019bz. Corylus fargesii. (Web sayfası: https://pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Corylus+fargesii), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • Aiello, A., S., 2019. Farges Filbert Corylus Fargesii. (Web sayfası: http://arnoldia.arboretum.harvard.edu/pdf/articles/2010-68-2-farges-filbert-corylus-fargesii.pdf), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • Schneid, C., K., 2016. Tree of the Year: Corylus fargesii. (Web sayfası: https://www.morrisarboretum.org/pdf/IDS_16_Tree%20of%20the%20Year_Corylus%20fargesii.pdf), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • Anonim, 2019. Cultivation of Hazelnut (Corylus sp.) in a Sugarbush. (Web sayfası: https://www.umoncton.ca/umce-foresterie/files/umce-foresterie/wf/wf/pdf/GTHazelnut.pdf), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • Anonim, 2008. Corylus Post-Entry Quarantine Testing Manual. Ministry for Primary Industries. (Web sayfası: https://www.mpi.govt.nz/dmsdocument/13645/send), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • Peiqiong, L., Skvortsov, A., K., 1999. Betulaceae. Flora of China 4: 286–313. (Web sayfası: http://flora.huh.harvard.edu/china/mss/volume04/BETULACEAE.published.pdf), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
  • İslam A., 2018. Türkiye’de Fındık Fidancılığı. TürkTob Dergisi, Sayı: 27, s28-32.
  • Ustaoğlu, B., Karaca, M., 2014. The Effects Of Clımate Change On Spatıotemporal Changes Of Hazelnut (Corylus Avellana) Cultıvatıon Areas In The Black Sea Regıon, Turkey. Applied Ecology And Environmental Research, 12(2): 309-324.
  • Köksal, A., İ., 2002. Turkish Hazelnut Cultivars. Hazelnut Promotion Group, Ankara, ISBN: 975-92886-1-3.
  • Sensoy, S, Demircan M., Ulupınar, Y., Balta, İ., 2019. Türkiye İklimi. (Web sayfası: https://mgm.gov.tr/FILES/genel/makale/13_turkiye_iklimi.pdf), (Erişim tarihi: 02.10.2019)
  • Günal, N., 2013. Türkiye’de İklimin Doğal Bitki Örtüsü Üzerindeki Etkileri. Çevrimiçi Tematik Türkoloji Dergisi, Yıl V, Sayı 1.
  • Bekci, B., 2010. Peyzaj Mimarlığında Değerlendirme Potansiyeli Olan Akçaağaç Yapraklı Üvez (Sorbus torminalis L. Crantz)’ın Generatif ve Vejetatif Yöntemler Kullanılarak Üretimi. Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. Doktora Tezi.
  • Balık, H., I., Balık, S., K., Beyhan, N., Erdoğan, V., 2016. Fındık Çeşitleri. ISBN: 978-605-137-559-5.
  • Molnar, T., J., 2011. Corylus. Wild Crop Relatives: Genomic and Breeding Resources, Forest Trees, Chapter 2.
  • Erdoğan, V., Mehlenbacher, S., A. 2002. Phlogenetic Analysis of Hazelnut Species (Corylus, Corylacae) Based on Morphology and Phenology. OT Sistematik Botanik Dergisi. 9, 1, 83-100.
  • Pamay, B., 1979. Park Bahçe ve Peyzaj Mimarisi, İstanbul Üniversitesi, Orman Fakültesi, Yayın No:264, İstanbul, 371.
  • Tanrıverdi, F., 1987. Peyzaj Mimarlığı Bahçe Sanatının Temel İlkeleri ve Uygulama Metodları, Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Yayın No: 643/291, Erzurum.
  • Theodore, D.W., 1991. Planting Design, Van Nostrand Reinhold.
  • Çepel, N., 1994. Peyzaj Ekolojisi, İstanbul Üniversitesi, Orman Fakültesi, Yayın No: 3868/429, İstanbul.
  • Gültekin, E., 1994. Peyzaj Mimarlığı, Çukurova Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Ders Kitabı, No:58, Adana.
  • Saraçoğlu, Ö. ve Uzun, A., 1994. BITSEC Bitki Seçim Programı Özellikleri ve Kullanılması, İstanbul Üniversitesi Dergisi, A, 44, 2.
  • Altınçekiç, H., 1996. Çilingoz koyu (Trakya) Peyzaj Planlaması Amacına Yönelik Bitki Materyalinin Saptanması, İstanbul Üniversitesi, Orman Fakültesi Dergisi, Seri A, 46.
  • Cengiz, B., 2001. Batı Karadeniz Bölgesi Doğal Bitki Örtüsünde Peyzaj Uygulamaları Amacına Yönelik Bazı Crataegus L. Taksonlarının Saptanması, Yüksek Lisans Tezi, Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bartın.
  • Carpenter, P.L. ve Walker, T.D., 1990. Plants in the Landscape, W.H. Freeman and Company, ISBN: 0-7167-1808-1, Second Edition, Newyork, Oxford, 401.
  • Uzun, G., 1992. Peyzaj Mimarlığında Temel Tasarım, Çukurova Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Yardımcı Ders Kitabı, No: 9, Adana,103.
Toplam 77 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri
Bölüm Derleme
Yazarlar

Ömer Atabeyoğlu 0000-0001-7230-8598

Gülşah Bilge 0000-0002-8317-2961

Yayımlanma Tarihi 31 Aralık 2019
Yayımlandığı Sayı Yıl 2019 Cilt: 8 Sayı: Özel Sayı

Kaynak Göster

APA Atabeyoğlu, Ö., & Bilge, G. (2019). Corylus türlerinin peyzaj tasarım çalışmalarında kullanılabilirliği. Akademik Ziraat Dergisi, 8(Özel Sayı), 145-156. https://doi.org/10.29278/azd.638966